Search | A - Z
 
   
 
 
Nguồn nhân lực kinh tế biển: Yếu tố quan trọng để tận dụng tài nguyên

Việt Nam có tài nguyên biển dồi dào (ảnh internet)
Việt Nam là một quốc gia có tài nguyên biển dồi dào, nhưng để phát triển tốt nhất kinh tế biển cần có một tầm nhìn chiến lược, đặc biệt là không dựa hoàn toàn vào khai thác tự nhiên và có nguồn nhân lực chuyên sâu về kinh tế biển.

Lợi thế và khó khăn

Nước ta được thiên nhiên ưu đãi khi có một biển rộng và dài, vùng biển và thềm lục địa thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán rộng hơn 1 triệu km2 tức gấp 3 lần diện tích đất liền nước ta.. Bờ biển dài 3.260km từ Móng Cái tới Hà Tiên, có 3000 đảo lớn nhỏ, đặc biệt là hai quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các đảo lớn khai thác du lịch như Cát Bà, Cái Bầu, Côn Đảo, Cô Tô, Phú Quốc, Bạch Long Vĩ…

Theo dự báo trữ lượng dầu khí toàn bộ thềm lục địa Việt Nam khoảng 3 - 4 tỷ tấn dầu quy đổi và khoảng 3 nghìn tỷ m3 khí, cùng các loại khoáng sản có giá trị khác. Việt Nam được xếp vào nhóm quốc gia có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế thuỷ sản trong khu vực và trên thế giới. Vùng biển Việt Nam được đánh giá là một trong 10 trung tâm đa dạng sinh học biển, là một trong 20 vùng biển có nguồn lợi hải sản giàu có nhất toàn cầu.

Từ xa xưa, ông cha ta đã biết khai thác các nguồn lực từ biển, sống dựa vào biển, cho đến nay biển vẫn đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nhưng trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động nếu phát triển kinh tế biển mà không có tầm nhìn chiến lược dễ làm cạn kiệt tài nguyên, phụ thuộc vào tình hình thiên tai quá nhiều và nguy cơ xung đột trên biển với các quốc gia láng giềng là khá cao.

Trong Nghị quyết TW 4 khoa X nêu rõ “Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020” đã xác định mục tiêu tổng quát: “Đến năm 2020, phấn đấu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, bảo đảm vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền quốc gia trên biển, đảo, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, làm cho đất nước giàu mạnh”. Trong đó, mục tiêu cụ thể được xác định là xây dựng và phát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế, xã hội, khoa học - công nghệ, tăng cường củng cố quốc phòng an ninh, bảo vệ môi trường biển. Phấn đấu đến năm 2020, kinh tế trên biển và ven biển đóng góp khoảng 53 - 55% tổng GDP của cả nước. Giải quyết tốt các vấn đề xã hội, cải thiện đáng kể đời sống của nhân dân vùng biển và ven biển. Phấn đấu thu nhập bình quân đầu người cao gấp hai lần so với thu nhập bình quân chung của cả nước. Điều này cho thấy sự quyết tâm cũng như tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước ta trong phát triển kinh tế biển.

Bên cạnh những thuận lợi về tự nhiên mà biển Việt Nam có được thì cũng tồn tại không ít khó khăn, khúc mắc để phát triển kinh tế biển Việt Nam. So với Thái Lan, chúng ta được đánh giá là có ưu thế tự nhiên hơn nhưng hiện quy mô kinh tế biển của Thái Lan vẫn lớn hơn chúng ta, điều này có thể dễ dàng nhận thấy ở cơ sở hạ tầng để khai thác kinh tế biển của Thái Lan hiện đại hơn Việt Nam. Như các cảng biển, sân bay, khu du lịch, hệ thống quan trắc đều được Thái Lan đầu tư rất mạnh để khai thác được tối đã nguồn lực biển.

Đặc biệt, tiềm năng du lịch nước ta có thể nói là hơn Thái Lan nhưng hiệu quả kinh tế thu về thì lại không bằng. Các điểm du lịch nổi tiếng của chúng ta thường được biết đến qua sách báo, truyền hình nhiều hơn là thực tế vì điều kiện hình thành tuor giá rẻ, tiện ích của chúng ta còn yếu, người dân bình dân chưa tiếp cận được cũng như chưa hút được nhiều khách du lịch quốc tế.

Nhưng vấn đề quan trọng nhất đó chính là con người, nói như vậy vì hiện nay nước ta chưa có đội ngũ trí thức chuyên ngành về kinh tế biển, con người là vốn quý nhất là khởi nguyên của mọi sự thành bại nhưng nếu không có con người có hiểu biết chuyên sâu thì khó có thể đề ra các chiến lược phát triển kinh tế phù hợp.

Đào tạo nguồn nhân lực

Hiện nay trên thế giới, các chương trình Thạc sĩ chuyên ngành liên quan đến Kinh tế biển đều là các trường thuộc top 500 trường uy tín nhất thế giới của tạp chí The Times Higher Education. Trường Đại học Washington (College of Environment University of Washington), xếp hạng 24 theo THE năm 2013 với chương trình sau đại học chuyên ngành Chính sách biển. Đây là chương trình đào tạo được lựa chọn để tham khảo chính cho chương trình Thạc sĩ Kinh tế biển của trường Đại học Kinh tế, ĐHQGHN. Tại châu Âu, các chương trình Thạc sĩ Kinh tế tài nguyên biển (Marine Resource Economics) Đại học Portmouth (Business School, University of Portsmouth), Thạc sĩ Kinh tế và quản lý nghề cá Đại học Tromso của Nauy, Thạc sĩ Kinh tế hàng hải và vận tải biển Đại học Erasmus University Rotterdam (The Erasmus University) của Hà Lan, Thạc sĩ Kinh tế tài nguyên và môi trường Đại học Nam Đan Mạch đều chú trọng đào tạo các nhà quản lý, phân tích chính sách hàng hải/vận tải biển.

Ở nước ta hiện nay cũng có một số trường đại học đào tạo về các ngành liên quan đến biển nhưng chưa có ngành nào chuyên sâu về kinh tế, quản lý tài nguyên biển. Như ở Trường ĐH Hàng Hải, một trường đại học chuyên sâu về biển, mới có ngành Thạc sĩ Tổ chức quản lý vận tải biển, thiên về giao thông, vận tải hàng hóa trên biển. Hay như tại ĐH Cần Thơ có đào tạo về ngành Quản lý nguồn lợi thủy sản nhưng mới đi vào tài nguyên thủy sản chứ chưa đi sang các lĩnh vực khác của kinh tế như du lịch, tài nguyên khoáng sản, giao thương quốc tế. Chính vì vậy, với đòi hỏi của nhu cầu xã hội, Trường ĐH Kinh tế - ĐHQGHN đã xây dựng chương trình Thạc sĩ Kinh tế biển và đã được ĐHQGHN phê duyệt Đề án đào tạo ngày 1/8/2016.

Chương trình đào tạo được thiết kế dựa trên chàyương trình đào tạo tiên tiến trên thế giới về Chính sách kinh tế biển (Đại học Washington – Mỹ), và Kinh tế tài nguyên biển (Đại hoc Pothmourt) và dưới sự tư vấn, tham gia xây dựng chương trình của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Tài nguyên và Môi trường (Đại học Nam Đan Mạch).

Đây là chương trình duy nhất về đào tạo Kinh tế biển ở nước ta, quy tụ rất nhiều nhà khoa học chuyên sâu về kinh tế biển. Hiện tại, chương trình đang tuyển sinh khóa đầu tiên với 35 học viên.

Mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:

Khoa Kinh tế Phát triển, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN

Phòng 305, nhà E4, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 043 7547 506 (máy lẻ 309) - Hotline: 0963.914.322

Website: http://ktpt.ueb.edu.vn

Fanpage: www.facebook.com/thacsikinhtebien

Nguyễn Công (TH)

Các tin khác
 
 
 
 
Cựu sinh viên Trường Đại học Kinh tế - ĐHQG HN
Nhà E4, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội
Tel/Fax: (84-24) 37950341
Email:news_ueb@vnu.edu.vn
Website: alumni.ueb.edu.vn